اعتبارات قابل انتقال

الف) «بانک هیچ گونه تعهدی به انتقال اعتبار ندارد مگر به ترتیب و حدودی که صریحاً با آن موافقت کرده باشد.» با توجه به بند الف در می یابیم که بانک میتواند رأساً تعیین کننده شرایط انتقال باشد. بسیاری از بانک ها تنها آن دسته از اعتباراتی که نزد آن ها قابل استفاده است را انتقال می دهند. به هر حال بانک انتقال دهنده در انتقال کل یا جزء اعتبار اسنادی طبق دستور ذینفع اولیه سعی می نماید معامله اسناد در بانک خودش انجام شود تا کارمزد مربوطه نصیب بانک انتقال دهنده بشود. برخی بانک ها حتی انتظار دارند که اعتبار حتماً مورد تأیید آن ها قرار گیرد.[1] در خصوص بند الف پرسشی از کمیسیون بانکداری اتاق بازرگانی بین المللی شده با این مضمون که بانک «الف» یک اعتبار قابل انتقال دریافت کرده که در آن فقط به عنوان بانک ابلاغ کننده تعیین شده است. اما ذینفع از او درخواست دارد تا اعتبار را به دیگری منتقل نماید. بانک «الف» ابراز می دارد که قادر نیست چنین کاری را انجام دهد. ذینفع با بانک گشاینده تماس می گیرد و از بانک می خواهد تا اعتبار نزد بانک «الف» قابل استفاده باشد اما بانک گشاینده اعلام می دارد که نیازی نیست تا اعتبار اصلاح شود. آیا این نظر صحیح است؟ کمیسیون بانکداری به این شکل پاسخ داده است که بانکی که به عنوان بانک انتقال دهنده تعیین می شود هیچ گونه تعهدی نسبت به انتقال اعتبار ندارد و می تواند شرایط مورد نظر را برای انتقال اعتبار اعلام کند. از جمله این شرایط را می توان به قابل استفاده بودن اعتبار،طرف های مربوطه در اعتبار،نحوه و شرایط تسویه اعتبار، اسناد مورد نظر ونحوه صدور اسناد اشاره کرد. لازم به ذکر است که اگر در اعتباری تأکید شده باشد که قابل انتقال است این نکته بانک گشاینده یا بانکی را که به عنوان بانک انتقال دهنده تعیین شده را مجبور به انتقال اعتبار نمی کند.[2]

ب) «از موضع این ماده: اعتبار قابل انتقال یعنی اعتباری که قابل انتقال بودن آن مشخصاً در اعتبار ذکر شود.اعتبار قابل انتقال را می توان بنا به درخواست ذینفع(ذینفع اول)[3] به طور کامل یا قسمی به ذینفع دیگر(ذینفع دوم)[4] واگذار نمود. بانک انتقال دهنده یعنی بانک تعیین شده ای که اعتبار را انتقال دهد یا در صورتِ اعتبارِ قابل استفاده نزد هر بانکی[5] بانکی است که از طرف بانک گشاینده اعتبار مشخصاً مجاز به انتقال اعتبار شده و اعتبار را منتقل کند.بانک گشاینده می تواند بانک انتقال دهنده نیز باشد. اعتبار منتقل شده یعنی اعتباری که توسط بانک انتقال دهنده در اختیار ذینفع دوم قرار گرفته است.» مطابق بند ب، اعتبار قابل انتقال اعتباری است که براساس آن به ذینفع این حق داده می شود که به بانک مأمور پرداخت یا بانک اعلام کننده قبولی یا به هر بانک دیگری که مجاز به معامله شده است اعلام کند که اعتبار را کلاً یا جزاً در اختیار شخص ثالث(ذینفع های ثانویه) قرار دهد. همان گونه که بیان شد اعتبار اسنادی قابل انتقال معمولاً زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که ذینفع اولیه اعتبار، قسمتی از کالای مورد اعتبار را تهیه می نماید و لذا مایل است بخشی از مسئولیت ها و حقوق خود را به ذینفع ثانوی انتقال دهد. به موجب قسمت اول بند ب، اعتبار در صورتی قابل انتقال خواهد بود که به طور صریح به این موضوع اشاره شده باشد. بنابراین به کار بردن لغاتی مانند قابل تقسیم[6]،قابل احاله[7] و غیره چیزی به این معنی نمی افزاید و نباید به کار برده شود.[8] از مفهوم مخالفِ تعریفِ اعتبار قابل انتقال درمی یابیم که اگر «قابل انتقال بودن» مشخصاً در اعتبار ذکر نشود اعتبار اسنادی غیر قابل انتقال تلقی خواهد شد. در یو سی پی 600 و نسخ قبلی آن اصل بر غیر قابل انتقال بودن اعتبارات اسنادی است مگر خلاف آن صریحاً در متن اعتبار ذکر شده باشد. اعتبار اسنادی غیر قابل انتقال[9] به اعتباری گفته می شود که وجه آن فقط به ذینفع مندرج در اعتبار قابل پرداخت است. از آنجا که اعتبار اسنادی قابل انتقال می تواند خریدار را با افراد ناشناسی مواجه کند و امکان سوء استفاده و دلالی را فراهم سازد بسیاری از خریداران قبول نمی کنند که اعتبار اسنادی بدون رضایت آن ها به کسی منتقل شود.[10] مطابق قسمت دوم بند ب، تنها بانک تعیین شده در اعتبار مجاز به انتقال آن است. هرگاه اعتبار آزادانه نزد هر بانکی قابل معامله باشد هریک از بانک ها می توانند بانک تعیین شده باشد.[11] لیکن تنها بانکی اجازه دارد که تحت عنوان بانک انتقال دهنده نسبت به انتقال اعتبار اقدام کند که مشخصا ً در اعتبار مجاز به این امر شده باشد. در صورتی که وظیفه ی قبول اسناد مطابق و پرداخت مبلغ اعتبار نیز به بانک انتقال دهنده محول شده باشد، بانک گشاینده می بایست قبل یا بعد از پرداخت مبلغ اعتبار، بانک انتقال دهنده را پوشش مالی دهد. حال سوال مطرح می شود در صورتی که اعتبار قابل انتقال به ذینفع دوم منتقل شده و ذینفع دوم نیز اسناد مورد نیاز را به بانک انتقال دهنده ارائه کند و اسناد ارائه شده هم مطابق با شرایط اعتبار باشد ولی بانک گشاینده به خاطر مسائل داخلی نتواند در مورد تعهد پرداخت خود اقدام کند مثلاً ورشکسته شده یا دچار مشکلات اقتصادی و سیاسی شود،در این وضعیت تعهد بانک انتقال دهنده چیست؟ بانک انتقال دهنده در هنگام انتقال اعتبار این موضوع را به ذینفع دوم خواهد گفت که آیا اعتبار را تأیید کرده است یا خیر. نحوه ابلاغ اعتبار بستگی کامل به شرایط اعتبار اولیه دارد که آیا اعتبار باید تأیید شود یا نه و دیگر آنکه بانک انتقال دهنده حاضر به پذیرش چنین عملی است یا نه. اگر بانک انتقال دهنده تأیید خود را به اعتبار منتقل شده اضافه نکرده باشد هیچ گونه اجباری نسبت به پذیرش پرداخت نخواهد داشت. اما چنانچه اعتبار را تأیید کرده باشد آنگاه متعهد به پذیرش پرداخت اسنادی است که مطابق با شرایط اعتبار اولیه ارائه شده است،صرف نظر از اینکه موقعیت بانک گشاینده چیست. در هر حالت تا هنگام پذیرش پرداخت، اسناد متعلق به ذینفع دوم است.[12] موضوع مهم دیگر اینکه در رابطه ی میان بانک انتقال دهنده و بانک گشاینده، اگر بانک انتقال دهنده اسناد دریافتی از ذینفع دوم را مطابق با شرایط اعتبار تشخیص داد و متعهد گردید که در سر رسید نسبت به پرداخت وجه اقدام کند اما بانک گشاینده در اسناد مذکور مغایرت هایی را مشاهده کرد. در چنین حالتی عملکرد صحیح بانک انتقال دهنده چگونه باید باشد و روش در امان ماندن از چنین خطراتی چیست؟ اگر بانک انتقال دهنده متعهد گردیده تا در سر رسید نسبت به پرداخت وجه به ذینفع دوم اقدام کند به احتمال زیاد تأیید خود را به اعتبار اضافه کرده و یا آنکه ترتیبات خاصی را با ذینفع توافق نموده است. این از جمله مخاطراتی است که بانک تأیید کننده ممکن است با آن مواجه شود. اختلاف پیش آمده در اسناد ارائه شده در اعتباری که انتقال یافته و تأیید شده باشد می بایست بین بانک گشاینده و انتقال دهنده حل و فصل شود بدون آنکه ذینفع اول و دوم در آن درگیر شوند.

[1] . لنگریج،همان ،ص294

[2] . شیرازی،فریدون، همان ، نظر کارشناسی R-483، ص37

[3] . شخص واسطه

[4] . تولید کننده اصلی

[5]  .Freely Available Credit

[6].  Divisible

[7] . Assignable

[8]. مزینی و مهاجری تهرانی،همان، ص190

[9] . Non Transferable

[10] . شیروی، همان ، ص 256

[11] . بند الف ماده 6 یو سی پی 600

[12] . شیرازی،همان، نظر کارشناسی R-482، ص36

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

بررسی آثار و احکام حقوقی اعتبارات اسنادیِ قابل انتقال و اتکایی در حقوق تجارت بین الملل