گزارش شده است که تغییرات لاکتات هنگام اجرای فعالیت بدنی، شاید با تغییرات کورتیزول سرمی مرتبط باشد، چنان که تحقیقات نشان داده است، افزایش لاکتات سرم هنگام اجرای فعالیت های بدنی شدید، احتمالاً با تحریک گیرنده های شیمیایی محور هیپوتالاموس – آدرنال1 موجب تحریک هورمون کورتیزول می شود. رادولف و همکاران (2000) در تحقیق بر روی 13 دونده که به مدت 30 دقیقه روی نوارگردان با شدت 60 درصد حداکثر اکسیژن مصرفی دویدند، افزایش غلظت کورتیزول آنها را گزارش کردند(14).
هورمون کورتیزول موجب افزایش فعالیت گلوکونئوژنز می شود و اسید لاکتیک هم به عنوان پیش ساز فرایندگلوکونئوژنز در بدن عمل می کند. بیان شده است که افزایش لاکتات در پایان تمرین و فعالیت ورزشی ، باعث افزایش غلظت کورتیزول می شود(15). گالهیرم و همکاران، (2002) به وجود ارتباط مثبت معنی دار بین کورتیزول و اسید لاکتیک پس از فعالیت بدنی شدید اشاره کردند(16).
اگرچه افزایش حاد کورتیزول بخشی از روند شکل گیری فرآیند رشد عضله می باشد، اما سطوح زیاد و طولانی مدت آن ممکن است اثرات زیان آور از جمله تضعیف سیستم ایمنی، کاهش سنتز پروتئین، افزایش اسیدهای آمینه پلاسما، افزایش استرس و فشار را به دنبال داشته باشد (7, 17). باقی ماندن کورتیزول زیاد در خون برای مدت طولانی موجب افزایش ترشح اسید کلریدریک و آنزیم های تبدیل کننده پروتئین مانند پپسینوژن2 و تریپسینوژن3 می شود. این آنزیمها ممکن است افراد تحت استرس را آماده برای مبتلا شدن به زخم های معده ای – روده ای کنند. وقتی شدت فعالیت یا مدت استرس یا هر دوی آنها با هم به حدی باشد که بدن بتواند در برابر آنها سازگاری حاصل کند احتمالا کاهش آثار منفی کورتیزول از جمله استرس را موجب خواهد شد(18).
اسطوخودوس با نام علمی Lavandula officinalis از گیاهان دارویی شناخته شده بسیار قدیمی با اثرات مفید می باشد. مهمترین ترکیبات موجود در این گیاه شامل مونوترپن ها به ویژه لینانول (20 تا 50 درصد) و لینالیل استات (30 تا 40 درصد)، هیدروکسی کومارین ها از قبیل اومبلیفرون و هرنیارین، تانن ها (13درصد) و نیز ترکیباتی چون : مشتقات کافئیک اسید از جمله رزماریک اسید و لاواندولیل استات هستند(98). محققان خواص متعددی درمانی از قبیل، ضد اضطراب، ضد افسردگی،ضد چربی، ضد التهابی، ضد اسپاسم، ضد درد، ضد باکتری، ضد انگل، ضد ویروس، آرام بخش، کاهش خفیف کلسترول، کاهش کورتیزول و آنتی اکسیدانی را از این گیاه با ارزش گزارش کردند(26-28). در برخی تحقیقات بیان شده است که مصرف اسطوخودوس سبب تاثیر بر هیپو تالاموس و کاهش ترشح هورمون آزاد کننده کورتیکوتروپین4 (CRH) از آن می شود که به دنبال این کاهش، میزان ترشح آدرنوکورتیکوتروپین5 (ACTH) از هیپوفیز کم شده وسبب کاهش ترشح کورتیزول از غده آدرنال می شود(7, 19, 20).
لذا این سئوال برای محقق مطرح می شود که با توجه به افزایش سطح کورتیزول و لاکتات خون در نتیجه فعالیت بدنی، آیا می توان با انجام تمرین ورزشی و مصرف اسطخودوس علاوه بر کاهش آثار منفی کورتیزول، کاهش در تولید لاکتات، افزایش VO2max و عملکرد ورزشی را شاهد باشیم؟
1-2) ضرورت و اهمیت تحقیق
یکی از موانع مهم اجرای مطلوب و موفقیت آمیز فعالیت های ورزشی، بروز خستگی است که از پیامدهای اجتناب ناپذیر فعالیت های شدید است. با توجه به نوع فعالیت بدنی، دلایل متفاوتی برای بروز خستگی گزارش شده است؛ برای نمونه، احساس خستگی پس از اجرای دو 400 متر که حدود 50 ثانیه طول می کشد، با خستگی پس از دو ماراتن متفاوت است. تجمع فرآورده های جانبی سوخت و ساز، اختلال در عملکرد سیستم عصبی، اختلال در ساز و کار انقباض تارهای عضلانی یا کاهش و تخلیه سوبسترای مورد نیاز برای تولید انرژی از مهم ترین دلایل خستگی است. به نظر می رسد در فعالیت های شدید، احتمالاً دلیل خستگی، تجمع اسیدلاکتیک است(21, 22). براساس مطالعات صورت گرفته در اثر انجام فعالیت های بی هوازی و هوازی شدید دفع و برداشت لاکتات توسط عضله و کبد به نسبت تولید آن افزایش نمی یابد، در چنین شرایطی آغاز انباشت لاکتات و شروع فرآیند خستگی اتفاق می افتد(23, 24).
ورزشکاران برای بهبود عملکرد ورزشی و به تعویق انداختن خستگی، از ترکیبات و موادی گوناگون مانند ویتامین ها، مواد معدنی، مکمل های پروتئینی و کربوهیدراتی، فسفات، بی کربنات سدیم، اسپارتات، الکل و کافئین به عنوان کمک نیروافزا استفاده می کنند(25). در این راستا استفاده از مکمل های گیاهی می تواند به دلایل مختلفی از قبیل کمتر بودن عوارض جانبی، پذیرش بهتر فرد به علت توصیه طب سنتی و استفاده نسل های گذشته، سازگاری بیشتر با عملکرد فیزیولوژیک بدن و قیمت کمتر آن مناسب باشد. اسطوخودوس با نام علمی officinalis Lavandula از گیاهان دارویی شناخته شده بسیار قدیمی با اثرات مفید می باشد(26, 27). نتایج برخی تحقیقات نشان داده است که اسطوخودوس باعث کاهش غلظت کورتیزول موجود در بزاق و خون می شود(20, 28, 29).
تحقیقات نشان می دهد اجرای ورزش استقامتی با شدت متوسط و شدید موجب افزایش غلظت کورتیزول خون می شود همچنین غلظت کورتیزول پس از فعالیتهای مقاومتی سنگین نیز افزایش می یابد. با توجه به نتایج این تحقیقات ورزش به عنوان محرک اولیه ترشح کورتیزول در افراد سالمی که شروع به ورزش می نمایند بیشترین تاثیر را خواهد داشت و بتدریج طی سالیان متمادی اثر تحریکی ورزش کمتر خواهد شد(30-32).
پژوهشگران گزارش کرده اند که عواملی مانند شدت ورزش (بیش از 75 درصد حداکثر اکسیژن مصرفی)، تغییرات حجم پلاسما و خون، تغییرات درجه حرارت محیط و فشارهای روانی ناشی از فعالیت و شدت ورزش غلظت کورتیزول سرم را در ورزشکاران تحت تأثیرقرار می دهد(33, 34). همچنین به دنبال فعالیتهای بدنی شدید تغییرات کورتیزول موجب تغییرات متابولیت های پلاسما از جمله لاکتات می شود(16).
از آنجا که کاهش آثار منفی کورتیزول و کاهش مقادیر لاکتات در هنگام فعالیت ورزشی اهمیت فراوانی در بهبود عملکرد، افزایش زمان فعالیت و به دنبال آن به تعویق انداختن خستگی دارد(10)، لذا کشف راههای جدید و بدون عوارض جانبی برای افراد در بهبود سطح عملکرد و کاهش خستگی از اهمیت فراوانی برخوردار است.
1-3) اهداف تحقیق:
1-3-1)هدف کلی:
تاثیر هشت هفته تمرین هوازی به همراه و بدون مصرف اسطوخودوس بر سطوح لاکتات ،کورتیزول و VO2max دانشجویان پسر غیر ورزشکار
1-3-2) اهداف ویژه:
1. تعیین تاثیر هشت هفته تمرین هوازی بر سطح لاکتات پلاسمایی خون دانشجویان غیر ورزشکار
2. تعیین تاثیر هشت هفته تمرین هوازی بر سطح کورتیزول سرم خون دانشجویان غیر ورزشکار
3. تعیین تاثیر هشت هفته تمرین هوازی بر میزان حداکثر اکسیژن مصرفی دانشجویان غیر ورزشکار
4. تعیین تاثیر مصرف مکمل اسطوخودوس بر سطح لاکتات پلاسما خون دانشجویان غیر ورزشکار
5. تعیین تاثیر مصرف مکمل اسطوخودوس بر سطح کورتیزول سرم خون دانشجویان غیر ورزشکار

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

6. تعیین تاثیر مصرف مکمل اسطوخودوس بر میزان حداکثر اکسیژن مصرفی دانشجویان غیر ورزشکار
7. تعیین تاثیر هشت هفته تمرین هوازی به همراه مصرف مکمل اسطوخودوس بر سطح لاکتات پلاسما خون دانشجویان غیر ورزشکار
8. تعیین تاثیر هشت هفته تمرین هوازی به همراه مصرف مکمل اسطوخودوس بر سطح کورتیزول سرم خون دانشجویان غیر ورزشکار
9. تعیین تاثیر هشت هفته تمرین هوازی به همراه مصرف مکمل اسطوخودوس بر میزان حداکثر اکسیژن مصرفی دانشجویان غیر ورزشکار
10. مقایسه تاثیر هشت هفته تمرین هوازی به همراه و بدون مکمل اسطوخودوس بر سطح لاکتات پلاسما
11. مقایسه تاثیر هشت هفته تمرین هوازی به همراه و بدون مکمل اسطوخودوس بر سطح کورتیزول سرم
12. مقایسه تاثیر هشت هفته تمرین هوازی به همراه و بدون مکمل اسطوخودوس بر میزان حداکثر اکسیژن مصرفی
1-4) فرضیههای تحقیق
1. هشت هفته تمرین هوازی بر سطح لاکتات پلاسمایی خون دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
2. هشت هفته تمرین هوازی بر سطح کورتیزول سرم خون دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
3. هشت هفته تمرین هوازی بر میزان حداکثر اکسیژن مصرفی دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
4. مصرف مکمل اسطوخودوس بر سطح لاکتات پلاسما خون دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
5. مصرف مکمل اسطوخودوس بر سطح کورتیزول سرم خون دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
6. مصرف مکمل اسطوخودوس بر میزان حداکثر اکسیژن مصرفی دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
7. هشت هفته تمرین هوازی به همراه مصرف مکمل اسطوخودوس بر سطح لاکتات پلاسما خون دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
8. هشت هفته تمرین هوازی به همراه مصرف مکمل اسطوخودوس بر سطح کورتیزول سرم خون دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
9. هشت هفته تمرین هوازی به همراه مصرف مکمل اسطوخودوس بر میزان حداکثر اکسیژن مصرفی دانشجویان غیر ورزشکار تاثیر دارد.
10. بین سطوح لاکتات پلاسما دانشجویان غیر ورزشکار در سه گروه تجربی تفاوت معنادار وجود دارد.
11. بین سطوح کورتیزول سرم دانشجویان غیر ورزشکار در سه گروه تجربی تفاوت معنادار وجود دارد.
12. بین میزان حداکثر اکسیژن مصرفی دانشجویان غیر ورزشکار در سه گروه تجربی تفاوت معنادار وجود دارد.
1-5) تعریف واژه ها
تمرین هوازی
به فعالیت هایی گفته می شود که با شدت متوسط و مدت زمان نسبتا طولانی انجام شده و گروه های عضلانی بزرگ بدن را فعال می کنند و انرژی مورد نیاز برای اجرای آنها، تمامی و یا عمده آن از طریق دستگاه هوازی تأمین می شود و به حضور اکسیژن تنفسی وابسته است(35).
در پژوهش حاضر برنام? تمرین ورزشی شامل هشت هفته تمرین هوازی، 3 جلسه تکرار در هفته و هر جلسه به مدت 45 تا 60 دقیقه با شدت 60-75 درصد حداکثر ضربان قلب بیشینه بود.
اسطخودوس
اسطوخودوس با نام علمی Lavandula officinalis از گیاهان دارویی شناخته شده بسیار قدیمی با اثرات مفید می باشد. محققان خواص متعددی درمانی از قبیل، ضد اضطراب، ضد افسردگی،ضد چربی، ضد التهابی، ضد اسپاسم، ضد درد، ضد باکتری، ضد انگل، ضد ویروس، آرام بخش، کاهش خفیف کلسترول، کاهش کورتیزول و آنتی اکسیدانی را از این گیاه با ارزش گزارش کردند(26-28).
کورتیزول
کورتیزول یا هیدروکورتیزون6‏ معروفترین گلوکوکورتیکوئید بدن است که از غده فوق کلیوی ترشح می‌شود و فرمول شیمیایی آن C21H30O5 است. کورتیکواستروئیدها در بخش قشری غده فوق کلیوی ساخته می‌شوند. به علت افزایش کورتیزول در موقعیتهای فشارآفرین و استرس زا و تاثیر در فعالیتهای سوخت و سازی آن را هورمون فشاری یا استرس هورمون می نامند(7, 36). دراین تحقیق سطح کورتیزول با نمونه برداری از سرم خون آزمودنی ها اندازه گیری شد.
لاکتات
اسید لاکتیک7 یک آلفاهیدروکسی اسید کایرال است که یکی از فراورده‌های سوخت وساز قندها در بافت های انسان بوده و فرمول شیمیایی آن “C3H6O3” است. در PH بدن، اسید لاکتیک به شکل یونی آن یعنی لاکتات ( C3H5O3 ) وجود دارد. لاکتات از پیرواتی به وجود می آید که بر اثر گلیکوژنولیز یا تجزیه گلوکز تولید می شود. (37). دراین تحقیق سطح لاکتات با نمونه برداری از پلاسمای خون آزمودنی ها اندازه گیری شد.
حداکثر اکسیژن مصرفی 8
حداکثر ظرفیت مصرف اکسیژن هنگام ورزش بیشینه یا اوج مصرف اکسیژن تحت عنوان حداکثراکسیژن مصرفی نامیده میشود. از نظر فیزیولوژی، حداکثر اکسیژن برداشتی را آمادگی هوازی تعریف می کنند. متداولترین شاخص برای اندازه گیری امادگی قلبی – تنفسی اندازه گیری حداکثر اکسیژن مصرفی است. حداکثر اکسیژن مصرفی به طور کلی در رابطه با وزن بدن و به صورت میلی لیتر اکسیژن به ازای هر کیلوگرم از وزن بدن در دقیقه بیان میشود (ml.kg.min)(38). دراین تحقیق حداکثر اکسیژن مصرفی با انجام آزمون بروس بر روی نوار گردان اندازه گیری شد.
مبانی نظری تحقیق
در این فصل مباحث عمده و مهم در حیطه های تمرین هوازی (سازگاریها و عوامل تاثیرگذار) کورتیزول، لاکتات و اسطوخودوس و ارتباط آنها با ورزش بیان شده است، تا مبانی نظری تحقیق در اختیار خواننده قرار گیرد.
2-1) تمرین هوازی
تمرینی که با اجرای آن، کارآیی دستگاههای تولید انرژی به روش هوازی، افزایش یابد و باعث افزایش استقامت قلبی تنفسی شود. یکی از اصول اساسی تمرین هوازی مداومت آن است. در افراد سالم تمرین هوازی برای داشتن تندرستی یک بخش ارزشمند در زندگی و برای ورزشکاران بخش جدانشدنی برنامه های تمرینی آنها است. آمادگی به دست آمده از تمرین هوازی ذخیره نمی شود و با کنار گذاشتن آن آثار این تمرینات از بین می رود. تحقیقات نشان داده است ورزشکارانی که در حال حاضر غیر فعال هستند سطح آمادگی هوازی بهتری نسبت به افراد غیر ورزشکار ندارند، بنابراین تنها افرادی که داری تمرین هوازی مداوم هستند می توانند از مزایای این تمرینات برخوردار باشند. شروع آهسته و پیشرفت تدریجی یکی از اصول تمرینهای هوازی است(35).
2-1-1) شدت تمرین
آمادگی قلبی تنفسی با تمریناتی که شدت آن 50 تا 85 درصد حداکثر اکسیژن مصرفی باشد، کسب خواهد شد. شدت فعالیت باید متناسب با مدت آن باشد، به گونه ای که فرد حداقل 200 تا 300 کیلو کالری در هر جلسه مصرف کند وضمن افزایش امادگی قلبی تنفسی وزن خود را نیز کنترل کند(35, 39).
2-1-2) مدت و تکرار تمرین
مدت یک جلسه تمرین بستگی به شدت فعالیت بدنی دارد، وقتی حداقل شدت مورد نظر است مجموع کار انجام شده در یک جلسه، مهمترین عامل تعیین کننده کسب آمادگی قلبی تنفسی است. 3 تا 4 جلسه تمرین در هفته برای کسب آمادگی قلبی تنفسی در افراد معمولی کافی است، اما این میزان برای افراد ورزشکار استقامتی می تواند بیشتر از 4 جلسه تمرین در هفته باشد. توصیه می شود که برای کاهش آسیب دیدگی، تمرین به صورت یک روز در میان انجام شود(35, 40, 41).

2-1-3) انواع تمرینات ورزشی هوازی
یکی از ساده ترین و مطمئن ترین فعالیتهای حرکتی راهپیمایی9 است و از نظر تعداد افرادی که به آن می پردازند رتبه اول را در جهان دارد. شدت فعالیت در راهپیمایی با توجه به سطح آمادگی افراد بین 60 تا 80 درصد حداکثر ضربان قلب و یا 55 تا 70 در صد حداکثر اکسیژن مصرفی است. با توجه به ماهیت این فعالیت افراد غیر فعال که قصد حفظ یا افزایش ظرفیت هوازی و تندرستی عمومی خود را دارند می توانند از این نوع تمرین استفاده کنند(35). متداولترین فعالیتی که به منظور افزایش آمادگی عمومی و تندرستی مورد استفاده قرار می گیرد دویدن10 است و در بسیاری از ورزشها برای افزایش و حفظ آمادگی جسمانی ورزشکاران کاربرد دارد. دویدن همانند راهپیمایی می تواند کل عضلات بزرگ بدن را فعال کند و هچنین همان مزایای راهپیمایی را در بر دارد(35, 42).
شنا کردن11 هم در افزایش سطح امادگی قلبی-تنفسی موثر است و همان مزایای فیزیولوژیک دویدن را دارد، اما دارای تفاوتهای است. نخستین تفاوت اینست که در شنا علاوه بر صرف انرژی برای حرکت دادن دست و پا مقداری انرژی باید صرف شناوری در آب شود. همچنین نیروی مقاومت آب نیز باعث می شود که فرد برای شنا کردن انرژی بیشتری را مصرف کند. از این رو برآورد شده است، در یک مسافت مشخص در شنا کردن تقریبا 4 برابر دویدن انرژی مصرف می شود. همچنین تفاوت دیگر پایین بودن ضربان قلب هنگام شنا نسبت به دویدن است، علت آن حرارت پایین بدن در آب، حفظ آب بدن و در نهایت بیشتر بودن حجم ضربه ای است. همچنین به دلیل اینکه فشار بر روی مفاصل در شنا کمتر از دویدن است، برای افزایش سطح آمادگی جسمانی افراد دارای آسیب دیدگی مفاصل توصیه می شود(35, 43). یکی دیگر از فعالیتهای ورزشی هوازی دو چرخه سواری است که برای تمامی سنین ساده و لذتبخش است. دوچرخه سواری همانند دویدن و شنا کردن بسیاری از واکنشهای فیزیولوژیک بدن همچون قدرت، استقامت و کنترل وزن را در پی دارد. نتایج تحقیقات نشان می دهد که دوچرخه سواری هیچ نوع آسیب فرسایشی ندارد، بنابراین ورزشکار به طور مداوم می تواند از دوچرخه سواری هنگام آسیب دیدگی استفاده کند. صرف نظر از انتخاب دوچرخه ثابت یا متحرک برای افزایش امادگی قلبی تنفسی اصل تداوم تمرین باید اجرا شود. شدت تمرین نیز باید با توجه به سطح آمادگی شخص بین 50 تا 85 درصد حداکثر اکسیژن مصرفی شخص باشد و مدت آن حداقل 20 دقیقه باشد(35, 44). یکی دیگر از ورزشهای هوازی طناب زن12 است که در ضمن سادگی یادگیری اجرا بسیار کم هزینه و ارزان قیمت است. طناب زدن در تمام حیطه های آمادگی جسمانی بویژه در افزایش استقامت قلبی -تنفسی موثر است. به علت پرشهای متوالی در این فعالیت احتمال ناراحتی استخوانی و مفصلی برای افراد مبتدی وجود دارد لذا باید به صورت تدریجی شروع شود. این فعالیت ضربان قلب را بالا می برد در نتیجه در طولانی مدت باعث افزایش استقامت قلبی-تنفسی می شود، همچنین استقامت عضلانی را نیز افزایش می دهد. که این دو موضوع باعث می شود که دستگاه عضلانی فعالیت طولانی مدت را با کمترین فشار و خستگی تحمل کند(35). به جلسات نسبتا شدید و طولانی مدت بالا و پایین رفتن از پله، پله هوازی13می گویند، که می توان از پله یا سکویی با ارتفاع 10 تا 20 سانتیمتر استفاده کرد. شدت فعالیت پله با تغیر ارتفاع پله و یا آهنگ حرکت، تنظیم می شود(35, 42). فعالیتهای هوازی بسیار گسترده اند و در واقع هر گونه فعالیتی حتی تمرینات دایره ای و اسکیت سواری اگر ضربان قلب را به مدت طولانی در حد بالا نگاه دارند، می توانند تمرین هوازی محسوب شوند(35).
2-1-4) عوامل تاثیر گذار
عوامل زیر ممکن است در واکنش افراد نسبت به تمرین هوازی اثر داشته باشد:
سطح آمادگی و اکسیژن مصرفی بیشینه
برای یک برنامه تمرینی یکسان، هرچه سطح آمادگی اولیه بیشتر باشد پیش رفت نسبی کمتر است. یا به عبارت دیگر، اگر دو شخص یکی غیر فعال و دیگری تمرین کرده باشد و هر دو برنامه تمرینی یکسانی را انجام دهند، پیشرفت نسبی بیشتری در شخص غیر فعال دیده می شود(10, 38).
وراثت
مقدار حداکثر اکسیژن مصرفی به محدودیت های ژنتیکی بستگی دارد. وراثت نقش مهمی در تعیین توان هوازی دارد و تغییراتی حدود %25 تا 50% حداکثر اکسیژن مصرفی را تعیین می کند. تمرین پذیری افراد یا عدم آن به فعالیتهای یکسان تا حدود زیادی به وراثت ارتباط دارد(10, 38, 45).
جنسیت

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید