چکیده………………………………………………………………………………………………………………………………………………………1
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………..3
1-2- بیان مسئله…………………………………………………………………………………………………………………………………….4
1-3- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش…………………………………………………………………………………………………….8
1-4- اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………………………………..9
1-5- فرضیه های پژوهش……………………………………………………………………………………………………………………….9
1-6- تعاریف نظری………………………………………………………………………………………………………………………………..10
1-7- تعاریف عملیاتی…………………………………………………………………………………………………………………………….11
فصل دوم: ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………13
2-2- تاریخچه هوش………………………………………………………………………………………………………………………………14
2-3- نظریه های مختلف در ارتباط باهوش…………………………………………………………………………………………..16
2-4- مبانی نظریه‌ی هوش‌های چندگانه……………………………………………………………………………………………….19
2-5- ابعاد و جنبه‌های هوش…………………………………………………………………………………………………………………21
2-5-1- ابعاد هوش از نظر لوئیزترستون (1938) ……………………………………. …………………………………………21
2-5-2- ابعاد هوش از نظر فریمن (1988)……………………………………………………………………………………………21
2-5-3- ابعاد هوش از نظر آر.بی-کتل (1961)………………………… …………………………………………………………22
2-5-4- ابعاد هوش چندگانه هوارد گاردنر (2004)…………………………… ……………………………………………….22
2-5-4-1- هوش زبانی…………………………………………………………………………………………………………………………..22
2-5-4-2- هوش موسیقی……………………………….. ………………………………………………………………………………..23
2-5-4-3- هوش منطقی- ریاضی……………………………. ………………………………………………………………………..23
2-5-4-4- هوش فضایی………………………………………………………………………………………………………………………23
2-5-4-5-هوش حرکتی- جسمانی………………………………………….. ……………………………………………………….24
2-5-4-6- هوش درون فردی………………………………………………………………………………………………………………24
2-5-4-7- هوش میان فردی………………………………………………………………………………………………………………24
2-5-4-8- هوش طبیعت گرا………………………………………………………………………………………………………………25
2-5-4-9- سایر هوش ها…………………………………………………………………………………………………………………….25
2-6- تفاوت این تئوری با سایر تعاریف سنتی از هوش………………………………………………………………………25
2-6-1- دیدگاه سنتی در مورد هوش و یادگیری………………………………………………………………………………25
2-6-2- دیدگاه تئوری هوش‌های چندگانه……………………………………………………………………………………….26
2-7- کاربردهای تئوری هوش‌های چندگانه در آموزش…………………………………………………………………..27
2-8- اهمیت و کاربرد نظریه‌ی هوش‌های چندگانه…………………………………………………………………………..29
2-9- آموزشگاه‌ها و هوش‌های چندگانه…………………………………………………………………………………………….30
2-10- نکات اصلی در نظریه‌ی هوش‌های چندگانه…………………………………………………………………………..32
2-11- تحقیقات و پژوهش‌های پیشین……………………………………………………………………………………………..34
2-11-1- پژوهش های خارجی…………………………………………….. ……………………………………. ………………….34
2-11-2- پژوهش های داخلی…………………………………………………….. ……………………………………. ……………35
2-11-3- جمع بندی از تحقیقات صورت‌گرفته……………………………….. ……………….. ………………………….37
فصل سوم: روش پژوهش
3-1- روش انجام پژوهش………………………………………………………… …………. ………………………………………….40
3-2- جامعه و نمونه آماری پژوهش………………………………………………………… ………………………………………40
3-3- روش گردآوری داده ها و شیوه‌ی اجرا…………………………………………………………………………………….40
3-4- ابزارهای پژوهش، روایی و پایایی آنها…………………………………………………………………………………. ….44
3-4-1- پرسشنامه نگرش به یادگیری علوم اکپینر و همکاران (2009)…………………………………………44
3-4-2- پرسشنامه یادگیری درس علوم……………………………………………………. ………………………………….44
3-5- روش تحلیل داده ها…………………………………………………………… ………………………… ………………………45
3-6- ملاحظات اخلاقی پژوهش…………………………………………………………………… …………………………………45
فصل چهارم: یافته های تحقیق
4-1- توصیف متغیرهای تحقیق……………………………………………………………………………………………………….47
4-2- بررسی فرضیه های تحقیق……………………………………………………………………………………………………..49
4-2-1- فرضیه ی اول تحقیق………………………………………………………………………………………………………….49
4-2-2-فرضیه ی دوم تحقیق…………………………………………………………………………………………………………..58
فصل پنجم: بحث ونتیجه گیری
5-1- خلاصه یافته های پژوهش………………………………………………………………………………………………………67
5-2- نتیجه گیری…………………………………………………………………………………………………………………………….68
5-3- پیشنهادات کاربردی………………………………………………………………………………………………………………..70
5-4- پیشنهادهای پژوهش……………………………………………………………………………………………………………….72
5-5- محدودیت های پژوهش…………………………………………………………………………………………………………..72
منابع وماخذ
فهرست منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………………………73
فهرست منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………………………..75
پیوست ها………………………………………………………………………………………………………………………………………….80
چکیده انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………………91
فهرست جداول
جدول 2-1- هشت روش یادگیری………………………………………………………………………………………………….28
جدول-2-2- تفاوت تئوری های سنتی هوش با تئوری هوش چندگانه…………………………………………33
جدول 3-1- توزیع سوالات مربوط به نگرش به یادگیری علوم………………………………………………………44
جدول4-1- میانگین و انحراف استاندارد نمرات یادگیری درس علوم…………………………………………….47
جدول4-2- میانگین و انحراف استاندارد نمرات نگرش نسبت به درس علوم…………………………………48
جدول4-3- تحلیل کوواریانس تاثیر تدریس مبتنی برهوش چندگانه بریادگیری دانش‌آموزان……50
جدول4-4- تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر تدریس مبتنی برهوش چندگانه برنمرات بعد
دانش …………………………………………………………………………………………………………………………………………………51
جدول4-5- تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر تدریس مبتنی بر هوش چندگانه بر نمرات بعد
فهم…………………………………………………………………………………………………………………………………………………….52
جدول 4-6-تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر تدریس مبتنی بر هوش چندگانه بر نمرات بعد
کاربرد…………………………………………………………………………………………………………………………………………………53
جدول4-7- تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر تدریس مبتنی بر هوش چندگانه بر نمرات بعد
تجزیه و تحلیل…………………………………………………………………………………………………………………………………..54
جدول4-8-تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر تدریس مبتنی بر هوش چندگانه بر نمرات بعد
ترکیب……………………………………………………………………………………………………………………………………………….55
جدول4-9-تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر تدریس مبتنی بر هوش چندگانه بر نمرات بعد
ارزشیابی……………………………………………………………………………………………………………………………………………57
جدول4-10- تحلیل کوواریانس تاثیر تدریس مبتنی بر هوش‌های چندگانه بر نگرش نسبت به
درس علوم ………………………………………………………………………………………………………………………………………59
جدول4-11- تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر تدریس مبتنی بر هوش‌های چندگانه بر نمرات
بعد لذت از یادگیری درس علوم……………………………………………………………………………………………………..60
جدول4-12- تحلیل کوواریانس برای بررسی تاثیر تدریس مبتنی بر هوش‌های چندگانه بر نمرات
بعد اضطراب علوم…………………………………………………………………………………………………………………………..61
جدول4-13- تحلیل کوواریانس تاثیر تدریس مبتنی بر هوش‌های چندگانه بر بعد علاقه به
درس علوم……………………………………………………………………………………………………………………………………… 63
جدول4-14-تحلیل کوواریانس تاثیر تدریس مبتنی بر هوش‌های چندگانه بر بعد لذت از آزمایش
علوم………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 64
فهرست نمودارها
نمودار4-1- مسیر تغییرات نمرات یادگیری از پیش آزمون تا پس آزمون………………………………………….50
نمودار4-2- مسیر تغییرات نمرات بعد دانش از پیش آزمون تا پس آزمون………………………………………..51
نمودار4-3- مسیر تغییرات نمرات بعد فهم از پیش آزمون تا پس آزمون…………………………………………..52
نمودار4-4- مسیر تغییرات نمرات بعد کاربرد از پیش آزمون تا پس آزمون……………………………………….54
نمودار4-5- مسیر تغییرات نمرات بعد تجزیه و تحلیل از پیش آزمون تا پس آزمون………………………….55
نمودار4-6- مسیر تغییرات نمرات بعد ترکیب از پیش آزمون تا پس آزمون……………………………………….56
نمودار4-7- مسیر تغییرات نمرات بعد ارزشیابی از پیش آزمون تا پس آزمون……………………………………57
نمودار4-8- مسیر تغییرات نمرات نگرش نسبت به درس علوم از پیش آزمون تا پس آزمون……………59

نمودار4-9- مسیر تغییرات نمرات لذت از یادگیری درس علوم از پیش آزمون تا پس آزمون…………..61
نمودار4-10- مسیر تغییرات نمرات اضطراب درس علوم از پیش آزمون تا پس آزمون……………………..62
نمودار4-11- مسیر تغییرات نمرات علاقه به درس علوم از پیش آزمون تا پس آزمون……………………..63
نمودار4-12- مسیر تغییرات لذت از آزمایش درس علوم از پیش آزمون تا پس آزمون……………………..65
مقایسه تأثیر آموزش مبتنی بر هوش‌های چندگانه و روش متداول بر یادگیری درس علوم دانش‌آموزان دختر 8-7 ساله مدارس ابتدایی شیراز درسال تحصیلی 93-1392
به وسیله: مریم خلقاله
چکیده
این پژوهش به دنبال بررسی مقایسه اثربخشی راهبرد تدریس مبتنی بر هوش چندگانه وروش متداول، بریادگیریِ درس علوم دانش‌آموزان 7-8 ساله مدارس ابتدایی شیراز در سال تحصیلی 93- 1392بوده است. پژوهش از نوع کاربردی با روش شبه آزمایشی می باشد. جامعه آماری شامل کلیه دانش‌آموزان دختر 8-7 ساله مدارس ناحیه 4 شیراز بود؛ که تعداد آنها5500 نفربود؛ تعداد 66 نفر در دو کلاس مختلف در پایه‌ی دوم ابتدایی در این پژوهش مشارکت داشتند که از طریق روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند و از این تعداد 33 نفر در گروه آزمایش و 33 نفر در گروه کنترل بودند. افراد گروه آزمایش از طریق راهبرد تدریس مبتنی بر هوش چندگانه آموزش دیدند و افراد گروه کنترل از طریق روش تدریس متداول یا روش سنتی. مدت این دوره هشت هفته بود. برای مشخص کردن اثربخشی راهبرد تدرس مبتنی بر هوش چندگانه در مقایسه با روش متداول، از یک آزمون معلم ساخته‌ی یادگیری شامل 31 سؤال در پیش آزمون و33 سوال در پس آزمون که پایایی آن براساس روش بازآزمایی برابر 73/. بود، استفاده شد. همچنین پرسشنامه 21 سوالی نگرش به یادگیری درس علوم (اکپینر و همکاران،2009) که پایایی آن بر اساس محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برابر89/. بود استفاده گردید. روایی هر دو پرسشنامه نیز به صورت صوری و با استفاده از نظر متخصصین تایید گردید. روش تحلیل داده های پژوهش،شامل آمار توصیفی متغیرهای تحقیق (میانگین،انحراف استاندارد) و جهت آزمون استنباطی فرضیه ها از آزمون تحلیل کوواریانس استفاده گردید. نتایج تحقیق نشان داد که دانش‌آموزانی که از طریق راهبرد تدریس مبتنی بر هوش چندگانه آموزش دیده اند، از نظر یادگیری کلی و همچنین در ابعاد سطوح شناختی دانش، کاربرد، ترکیب و ارزشیابی، میانگین بالاتری نسبت به گروه کنترل کسب کردند؛ ولی از نظر ابعاد فهم و تجزیه و تحلیل، بین دو گروه تفاوت معنی‌داری وجود نداشت.
کلمات کلیدی : هوش‌های چندگانه‌، علوم‌، آموزش‌، دبستان
فصل اول
کلیات تحقیق
1-1-مقدمه
نظام آموزشگاهی هر کشور دستگاهی است که آینده سازان آن کشور را می سازد، چرا که کودکان و نوجوانان به عنوان آینده سازان این کشور متفکران و فیلسوفان بالقوه ای هستند که در قالب نظام آموزشی ریخته می شوند و به تبع این قالب شکل می گیرند. در عصر صنعت و نیاز به نیروی انسانی کارآزموده و متخصص زمینه ی توسعه و تعمیق آموزشی فراهم و تعلیم و تربیت به صورت مدرسه ای و سیستماتیک فراگیر شد. هم اکنون میلیونها دانش‌آموز در مدارس کشور مشغول به تحصیل هستند و بخش زیادی از بار مسئولیت و شکوفایی فرزندان به عهده ی مدارس و آموزش و پرورش است. در نتیجه بررسی عوامل مؤثر بر یادگیری و رضایت از تحصیل یکی از مسائل بسیار مهم و قابل تعمیق در آموزش و پرورش است و شایسته است عوامل مرتبط با یادگیری و رضایت از تحصیل بیشتر شناخته شود.
تئوری هوش‌های چندگانه شیوه ای را از یادگیری و یاددهی اثربخش ایجاد می کند که می توان بوسیله آن نه تنها روش های تدریس دانش‌آموزان را بلکه شیوه ارزشیابی خود را با قرار دادن آنها در یک طرح درس خلاق و بهره برداری آموزشی از هشت مقوله هوشی و ذهنی متفاوت اثر‌بخش کرد. معلم ابتدایی باید بداند که روشهای تدریس برخاسته از یک هوش روش معمولی و غیرخلاق است ولی اگر درآن روش تدریس از انواع هوش‌های چندگانه استفاده کند می تواند تاًثیر به سزایی بر بهبود عملکرد معلمان و در نتیجه در یادگیری بهتر دانش‌آموزان داشته باشد.
از عوامل دیگری که تصور می شود بکارگیری آموزش به شیوه هوش‌های چندگانه بتواند باعث افزایش آن شود، ایجاد نگرش مثبت بر رضایت از تحصیل در دانش‌آموزان می باشد، چرا که تحقیقات نشان داده است لذت از یادگیری می تواند در یادگیری بهتر دانش‌آموزان تاًثیر بسزایی داشته باشد.
1-2- بیان مسئله
سازگاری موفقیت آمیز در عصر اطلاعات و انفجار علم و فناوری مستلزم آن است که شخص برای جستجوی اطلاعات، تجزیه و تحلیل و به کاربستن آنها برای حل کردن مسائل و تصمیم گیری مناسب از توانایی و مهارتهای کافی برخوردار باشد. نسل آینده در دنیایی زندگی خواهد کرد که به شیوه تفکر دقیق و پیچیده تری نیاز خواهد داشت تا با برخورداری از سیالی اندیشه و مهارتهای اساسی، خود را با شرایط همواره متحول زمان، سازگار کند. مطالعات اخیر نشان داده است که نه تنها هوش و استعدادهای شناختی، بلکه ویژگیهای هیجانی (به ویژه هوش هیجانی) و مهارتهای اجتماعی نیز در سازمان دهی فرایند یادگیری نقش اساسی دارند. (کلنوسکی1، 2002)
به اعتقاد گاردنر، نظریه ی بهره هوشی که در حدود یک قرن پیش برای پیش بینی چگونگی وضعیت تحصیلی دانش‌آموزان مطرح شد، از طریق آزمون های هوش و استعداد به سنجش توانمندی های کلامی، منطقی _ ریاضی و گاه فضایی افراد می پردازد. مدرسه ها به طور سنتی بر مهارت های زبانی و ریاضی یعنی همان چیزی که آن آزمون ها می سنجند، تاًکید می کنند اما این آزمون ها هیچ نشانه ای از چگونگی سایر استعدادهای فرد به دست نمی دهند؛ مثلاً مشخص نمی کنند که فرد تا چه اندازه ذوق هنری دارد، خلاق است، تعهد شهروندی دارد و خود را به رعایت اصول اخلاقی ملزم می داند و شانس موفقیت وی در زندگی شخصی و حرفه‌ای اش چگونه است.
?بر خلاف دیدگاه سنتی درباره‌ی هوش، یادگیری تنها از راه به کارگیری تواناییهای شناختی به دست نمی آید، بلکه دیگر انواع هوش نیز در فرایند یادگیری نقش اساسی دارند افراد در فرایند یادگیری، پردازش اطلاعات و حل کردن مسئله، برحسب نوع و سطح توانایی‌های هوشی خود از راهبردهای متفاوت استفاده می کنند. برای اینکه معلم بتواند برای دانش‌آموزان تجارب مناسب یادگیری فراهم کند، باید استعدادهای آنان را به درستی بسنجد، سپس آنان را راهنمایی کند تا با به کاربستن حداکثر ظرفیت هوش و استعداد خود در جهت هدفهای آموزشی بکوشند. دستیابی به این اصول مستلزم آن است که در سنجش پیشرفت و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان به جای تأکید محض بر هوش کلامی زبانی و ریاضی منطقی که به سبب تفاوتهای فردی و گروهی دانش‌آموزان در الگوهای متفاوت هوش چندگانه گاردنر ناعادلانه است نیازها، الگوهای هوشی و راهبردهای یادگیری دانش‌آموزان بر اساس نظریه هوش چندگانه مورد توجه قرار نگیرد. (لزیر2 1992؛ 1991)
امروزه روان شناسان نیز به مطالعه راهبردهای نمادی کردن تفکر مانند زبان، ریاضی، هنرهای تجسمی، حرکات بیانی22 و دیگر نمادها علاقه مند شده اند. به نظر گاردنر عملیات ذهن در نظام نمادی مانند زبان با عملیات نمادی در موسیقی، حرکات بیانی، ریاضی و تصاویر تفاوت دارد. بنابراین برای پردازش اطلاعات شناختی تنها نمادهای زبانی و ریاضی، آن گونه که در آزمون‌های سنتی مورد تأکید است، کفایت نمی‌کند. گاردنر(1983) با این اعتقاد که استدلال، هوش، منطق و دانش معنای یکسان ندارند، دیدگاهی نو از هوش ارائه کرد که به سرعت مورد پذیرش بسیاری از برنامه ریزان آموزشی قرار گرفت. او مفهوم هوش را گذشته از توانایی کلامی و ریاضی به استعداد موسیقی، روابط فضایی، دانش درون فردی و … گسترش داد. از نظر گاردنر هوش عبارت است از: “استعداد حل کردن مسائل یا تولید محصولاتی که در یک یا چند فرهنگ با ارزش شمرده می شوند” (گاردنر و هتچ3، 1989).
او پس از انجام دادن پژوهش های گسترده ای درباره مسائل بیولوژیکی و فرهنگی مرتبط با فرایندهای ذهنی، هفت نوع هوش را پیشنهاد کرد که با دیدگاه سنتی هوش که بیشتر بر تواناییهای زبانی و ریاضی استوار است، تفاوت دارد. (مارنات4 ،2003)
مدارس امروزی فضایی برای تجربه های دانش‌آموزان که می تواند در عملکرد بهینه‌ی آنان در قرن بیست و یکم مثمر ثمر باشد، تدارک نمی بینند. جهت تحقق این امر علاوه بر ضرورت حمایت آموزش و پرورش، معلمان نیز باید تسلط کامل و عمیق به موضوع مورد آموزش داشته و از اینکه راه‌های زیادی برای یادگیری دانش‌آموزان وجود دارد، آگاه باشند و در طراحی روشهای مختلف و نوین جهت تطبیق با نیازهای متنوع دانش‌آموزان و خلق تجربه هایی که موفقیت طولانی مدت آنها را در یادگیری تضمین می کنند، کوشا باشند . ( تیلی5،1387)
گاردنر با اتکا به هوشهای چندگانه خود مخالف این عقیده است که تنها یک راه برای آموزش، یک راه برای علاقمندکردن شاگردان به یادگیری و یک راه برای پس دادن یادگیری های آنها وجود دارد. مطابق نظر گاردنر یادگیری واقعی هنگامی تحقق پیدا می کند که توانایی‌های منحصر به فرد تک تک دانش‌آموزان مورد توجه قرار گیرد و شرایط لازم برای ایجاد و پرورش هر یک از مقوله های هوشی فراهم باشد؛ شاید به همین خاطر است که تئوری هوش چندگانه بر یادگیری موقعیتی درمقابل کارآموزی تأکید می‌کند. (تینا6 و گاردنر 1990، ص 34)
تدریس بر اساس هوش چندگانه می تواند موجب بالا بردن رضایت، بهبودپیشرفت تحصیلی، بهبود یادگیری و یاد سپاری شود. همچنین، بسیاری از معلمان و محققان این مطلب را اظهار یا تأیید می‌نمایند که آموزش مبتنی برهوش چندگانه، نگرش دانش‌آموزان را نسبت به یادگیری بهبود می‌بخشد. (اسماگورنسگی7،1997؛کمپبل8،1997،1999؛دیکنسون9،1992؛امیگ10،1995؛بل فالور11، 2008
کاکسال ویل12، 2007؛کسکانونالی13،1998؛برمن14،2001؛ کادیا وابنزر15،2003؛ ماسن16،2007) و این بهبود نگرش، خود، عاملی است که در موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان بسیار مؤثر می‌باشد (آزبورن17،2003، سیمپسون والیور18،1990). بر این اساس توجه به هوش‏های چندگانه از ابعاد گوناگون می‏تواند واجد اهمیت باشد و آشنایی با مفهوم هوش‏های چندگانه بر چگونگی نگاه ما به دنیا و دیگر مردمان ، از جمله دانش‏آموزان تأثیر می‏گذارد.
بنابراین این تحقیق با توجه به اهمیت نقش آموزش مبتنی بر هوش‌های چندگانه بر دانش و نگرش دانش‌آموزان به دنبال آن خواهد بود تا بررسی کند:
1- آیا بین یادگیری درس علوم دانش‌آموزانی که با روش تدریس مبتنی بر هوش‌های چندگانه آموزش دیده اند با دانش‌آموزانی که به روش متداول آموزش دیده اند تفاوتی وجود دارد؟
2-آیا نگرش به یادگیری درس علوم در میان دانش‌آموزانی که به روش تدریس مبتنی بر هوش چندگانه آموزش دیده اند با دانش‌آموزانی که به روش متداول آموزش دیده اند تفاوتی وجود دارد؟
بنابراین در این پژوهش تلاش می شود تا اثربخشی راهبرد تدریس مبتنی بر هوش چندگانه بر یادگیری به طورکلی و سهم آن در هر یک از سطوح حیطه شناختی (دانش، فهم، کاربرد، تجزیه و تحلیل، ترکیب و ارزشیابی) در مقایسه باروش تدریس متداول و رایج درکلاس درس علوم بررسی شود. و همچنین میزان اثربخشی راهبرد تدریس مبتنی بر هوش چندگانه در بهبود نگرش به یادگیری دانش‌آموزان در درس علوم مورد بررسی قرار گیرد.
1-3- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش
پیشرفت دانش‌آموزان در طول تحصیل و در نهایت دستیابی به سطوح بالای تحصیل نه تنها باعث تأمین منافع برای فرد و خانواده وی می شود بلکه از نظر اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی نیز می تواند فواید زیادی را برای کشور به همراه داشته باشد. از این رو به نظر می رسد بررسی متغیرهای تأثیر گذار بر تحصیل دانش‌آموزان از اهمیت بالایی برخوردار باشد و در نهایت بتواند پیش آگهی مناسبی از آینده‌ی فردی، خانوادگی و اجتماعی دانش‌آموزان مهیا کند .( آتش افروز،پاکدامن وعسکری،1387)
یادگیری برمبنای نظریه هشت هوش ،کلاس را در یادگیری فعال می کند و باعث می گردد معلم وشاگرد در فرایند یادگیری به صورت فعال، لذت بخش و مؤثر عمل کنند. در فراگیری و فرادهی بر مبنای نظریه هشت هوش، هر دو طرف یادگیری هم یاد می گیرند و هم یاد می دهند؛ بنابراین در فراگیری و فرادهی پویایی کلاس درچرخه‌ی آموختن و آموزش دادن است. شاگرد درچنین کلاسی به جای حفظ کردن می‌اندیشد و به جای خاموش بودن، شعله ورمی شود. پس خلاقیت، نوآوری، اکتشاف و کاوشگری از جمله فعالیت هایی است که درچنین کلاسی به صورت خودجوش درشاگرد و معلم بروز می کند. با چنین فرایندی، دانش‌آموز می تواند در جهت یادگیری مهارت های زندگی رشدی مناسب داشته باشد؛ مهارت هایی ازقبیل اعتماد به نفس، ابراز خویشتن، طراحی رفتارهای نوین و انعطاف پذیر، گسترش خزانه‌ی رفتاری اصیل و غیرتقلیدی، فعال سازی سیستم شناختی، گسترش انگاره‌های کاوشگری، توسعه و تعمیق یادگیری و در نهایت آمادگی روانی درجهت کنجکاوی دائمی درمورد مسائل گوناگون زیستی، اجتماعی، ذهنی و منطقی _ریاضی.به همین دلیل، یادگیری برمبنای هشت هوش زمینه ای درجهت تحول آموزش های بنیادی است.
شناخت و آشنایی معلمان با این نظریه به تسهیل یادگیری دانش‌آموزان و هموار کردن روش های تدریس آنان کمک می کند. زیرا در بدو امر، به ذهنیت های گوناگون بچه ها پی می برند و سپس به تناسب ذوق و هوش و تمایل آن ها، روش های خاصی را به کار می گیرند.
به علاوه آموزش مبتنی بر هوش‌های چندگانه به معلمان اجازه می دهد تا علاقه و نگرش به یادگیری را با تمرکز بر توانایی های هر دانش‌آموز تشویق کنند.
متأسفانه برنامه های درسی و آموزش کنونی، در همه سطوح یادگیری، اختصاص به تواناییهای منطقی و زبانی پیدا کرده اند که این شیوه رویارویی با تربیت دانش‌آموزان، نیازهای متنوع آنان را در یک دنیای متغیر برآورده نمی کند. امید می رود که این پژوهش بتواند معلمان و مربیان کشور را در بسط دانش و نگرش در مورد آموزش مبتنی بر هوش‌های چندگانه کمک نماید.
1-4- اهداف پژوهش
اهداف علمی :
1- تعیین میزان تأثیر آموزش با روش هوش‌های چند گانه و یادگیری دانش‌آموز
2- تعیین میزان تأثیر آموزش با روش هوش‌های چند گانه و نگرش دانش‌آموز
اهداف کاربردی :
3- تعیین میزان تأثیر بین آموزش با روش هوش‌های چندگانه و افزایش یادگیری در بین دانش‌آموزان
4- تعیین میزان تأثیر بین آموزش با روش هوش‌های چندگانه در بهبود نگرش به یادگیری در بین دانش‌آموزان
1-5- فرضیه های پژوهش:
1) بین یادگیری در سطوح حیطه شناختی (دانش ،فهم، کاربرد، تجزیه و تحلیل، ترکیب و ارزشیابی)درس علوم دانش‌آموزانی که به روش تدریس مبتنی برهوش‌های چندگانه آموزش دیده اند با دانش‌آموزانی که به روش متداول آموزش دیده اند تفاوت معنا داری وجود دارد.
2) نگرش به یادگیری درس علوم در میان دانش‌آموزانی که به روش تدریس مبتنی بر هوش چند گانه آموزش دیده اند با دانش‌آموزانی که به روش متداول آموزش دیده اند تفاوت معناداری وجود دارد.
1-6- تعاریف نظری
یادگیری: بنا بر تعریف کمبل19 در 1961 یادگیری به فرایند ایجاد تغییر نسبتأ پایدار در توان رفتاری (Behaivior Potentiality ) که حاصل تجربه ( Expeience ) است گفته می شود و نمی توان آن را به حالت های موقتی بدن مانند آنچه در بیماری، خستگی، یا مصرف دارو پدید می آید نسبت داد. (کدیور ، 1383 :ص 5 ) و ( السون و هرگنهان 20، 1388 :ص 38 ) و ( سیف ، 1389 :ص 28 )
هوش‌های چندگانه: عبارت است از نظریه ای که گاردنر وضع کرده و شامل هشت نوع هوش متفاوت و مستقل از یکدیگر به نام های: زبانی (کلامی)، موسیقایی، منطقی-ریاضی، فضایی، بدنی_جنبشی، طبیعت گرایانه، درک دیگران (میان فردی)، و درک خود (درون فردی). گاردنر در نظریه ی هوش‌های چند گانه (MI) سعی کرده است تا حوزه‌ی استعداد های انسان را به آن سوی مرز های IQ بکشاند.
وی مخالف نظریه‌ی سنجش هوش است و معتقد است که در فرهنگ ما هوش به درستی تعریف نشده است. آرمسترانگ(1384)
نگرش: عبارت است از یک حالت آمادگی ذهنی و عصبی است که از طریق تجربه سازمان می یابد و بر واکنش فرد نسبت به تمامی موضوع ها و موقعیت های وابسته به نگرش تأثیر مستقیم و پویا به جای می‌گذارد. در این تعریف که عمدتاً بر نظریه‌ی یادگیری استوار است تأثیر تجارب گذشته بر سازمان دادن به نگرش ها و همچنین نشان دادن واکنش به یک موقعیت موردتوجه قرار گرفته است. گوردون آلپورت21 (1935)
1-7-تعاریف عملیاتی
یادگیری: منظور نمره ای است که دانش‌آموزان از پاسخ به پرسشنامه یادگیری (31سوال در پیش آزمون و33 سوال در پس آزمون ) به دست می آورند.
هوش‌های چندگانه: فرایند تدریس مبتنی بر هوش چند گانه در این تحقیق شامل فعالیت هایی است که معلم به کمک دانش‌آموزان انجام می دهد تا امر یادگیری معنا دار تحقق یابد. این فعالیت ها که بر اساس طرح درسهای مبتنی بر هشت نوع هوش، انجام گرفت؛ شامل بحث و مناظره، طبقه بندی، حل‌مسئله، آزمایش، طراحی، بریدن، چسباندن، یادگیری ازطرق شعر می باشد.
نگرش: منظور نمره ای است که دانش‌آموزان از پاسخ به پرسشنامه 21سوالی اکپینر22و همکاران (2009) به دست می آورند.
فصل دوم
ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1- مقدمه
گوهره‌ی وجود انسان به هوش و اندیشه مزین بوده، به طوری که بزرگترین موهبت الهی در خلقت آدمی است. به عبارتی دیگر، بستر تمام تحولات بشر در گستره‌ی هستی، سیطره‌ی انسان بر قله‌ی رفیع علمی و تسخیر کرات و کهکشان‌ها، بهره‌گیری از منابع و معادن و کوه‌ها و دریاها و دستیابی به برترین علوم و فنون و شبکه‌های ارتباطی نوین، محصول اندیشه و رفتار خردمندانه و خلاقانه است. افروز (1387)

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

امروزه هوش به عنوان یک مفهوم انتزاعی، فقط بهره‌ی هوشی‏ با معیار استعداد تحصیلی شناخته نمی‏شود. پژوهشگران انواع‏ متعددی از هوش را شناسایی و کاربردهای آن را در زندگی افراد مشخص کرده‏اند. بر این اساس در مدارس و دوره‏های آموزشی، با هدف فراهم ساختن آمادگی فرد برای ورود به زندگی موفق و رضایت بخش، دیگر تأکید بر هوش عقلانی قابل قبول نیست. از نظر روان‏شناسان عملکردهای افراد به دلیل داشتن انواع متفاوت‏ هوش است که در زندگی آن‏ها آثار تعیین‏کننده‏ای دارد. از این‏رو باید با شناسایی قابلیت‏های هوشی هر فرد، مسیر زندگی او را بهتر و دقیق‏تر جهت‏دهی کرد. (طباطبایی، 1388 ، ص 25).
یکی از کاربردهای مهم مطالعه‌ی هوش، تشخیص ضرورت توجه به تفاوت های فردی در برنامه‌ی درسی و در کلاسهای درس توسط معلمان می باشد. معلمان باید از سطوح شناختی دانش‌آموزان خود مطلع و بر اساس آن تدریس نمایند. معلمان خوب، به دانش‌آموزان خود کمک می کنند تا تجارب خود را در شکل‌های هرچه پیچیده تر و راههای مناسب تر سازمان دهی یا تجدید سازمان کنند آنان باید به این نکته واقف باشند که ساختارهای ذهنی خود دانش‌آموزان، کلید رشد آنها در تمام زمینه ها است. (گلاورر وبرانینگ، 1949، ص 114)
آموزش با روش هوش‌های چند گانه از جمله حیطه های مهم آموزش است که باید در تدریس مورد توجه قرار بگیرد. در این فصل ابتدا نظریه های مختلف در ارتباط با هوش، ابعاد و جنبه های هوش و تعریف آن پرداخته خواهد شد و سپس به اهمیت و کاربرد نظریه های هوش‌های چند گانه و تفاوت تئوری های سنتی هوش با تئوری هوش چند گانه را مورد بحث و بررسی قرار خواهیم داد. و سپس تحقیقات داخلی و خارجی مربوط به هوش‌های چندگانه مورد بررسی قرار می گیرد. بنابراین فصل دوم شامل مباحث زیر می باشد. مبانی نظری پژوهش، پیشینه تحقیق و نتیجه گیری از مبانی نظری و پیشینه‌ی پژوهش و ارائه برنامه درسی پیشنهادی.
2-2- تاریخچه هوش
هر چند از آغاز تمدن تاکنون، آدمی درباره ماهیت هوش و اهمیت آن اندیشه فراوان کرده است، اما باید اذعان داشت که مطالعه علمی هوش از اواخر قرن 19 آغاز شد. در دهه 1860 چارلز داروین نظریه تکامل گونه‌ها را مطرح کرد. وی همچنین در مورد ویژگی‌های روان‌شناختی مثل خصوصیات عقلانی و احساسی نیز کنجکاو بود. چندی نگذشت که وی روی گروه‌های انسانی (مثل نوزادان، کودکان، بزرگسالان، کند ذهن‌ها و تیزهوشان) شروع به مطالعه کرد اما مطالعات وی بیشتر به صورت نظری بود (گاردنر، 1999).
در همان زمان هربرت اسپنسر و سرفرانسیس گالتون تحت تأثیر نوشته‌های داروین در مورد منشأ تفاوت‌های انواع، اصطلاح لاتین هوش را به‌کار بردند. آن‌ها این اصطلاح را برای اطلاق به تفاوت‌های افراد در توانش‌های ذهنی در نظر گرفتند (روحانی، 1385).
برخلاف اسپنسر، گالتون با فلسفی نمودن ماهیت هوش موافق نبود. وی سعی کرد تا مبنای وراثتی آن را ثابت کند (همان منبع). وی برای اولین بار آزمایشگاهی تأسیس کرد که در آن مدارک و شواهدی در مورد اختلاف ذهنی افراد به صورت تجربی گردآوری کرد (گاردنر، 1999).
تاریخچه‌ی این تفکر که انسان دارای توانایی ذهنی قابل اندازه گیری است، حداقل به کتاب فرانسیس گالتون در سال 1869 با عنوان ” نبوغ ارثی ” برمی گردد. این نظریه سرآغاز نظریه‌ی روان سنجی جدید در ارتباط با توانایی های ذهنی بود. بعد از ایشان متخصصان زیادی به این عرصه وارد شدند و موجبات پیشرفتهای فراوانی را فراهم آوردند. از آن جمله می توان به استنفورد بینه، سیمون، ترمن، مریل، وکسلر، هب، ترستون و استرنبرگ اشاره کرد .
بعد از این افراد در سال 1983 هاوارد گاردنر تئوری هوش های چند گانه را مطرح ساخت و عرصه‌ی تعلیم و تربیت را به کلی دگرگون ساخت. او معتقد بود که انسان دارای هوش های زیادی می باشد که در آغاز ایشان به هفت نوع هوش که عبارتنداز: 1- هوش بدنی- جنبشی 2- هوش بین فردی 3- هوش کلامی – زبانی 4- هوش منطقی-ریاضی 5- هوش درون فردی 6- هوش فضایی 7- هوش موسیقیایی، اشاره نمود که بعدها در خلال مطالعات خود دو هوش دیگر تحت عنوان هوش طبیعت گرایی و هوش وجود شناسی را نیز به این لیست اضافه نمود .
گاردنر نظریه های سنتی هوش را مورد انتقاد قرار داد و اشاره کرد که آنها تمام توانایی های انسان را در بر نمی گیرند. نظریه‌ی هوش های چندگانه ابتدا توسط تعدادی از روانشناسان و متخصصان تعلیم و تربیت رد شد. اما بعدها مورد توجه زیادی به خصوص در عرصه‌ی تعلیم و تربیت قرار گرفت.
این تئوری اشاره دارد که انسان ها دارای تمام این هوش ها هستند اما ترکیب این هوش ها در نزد افراد متفاوت است. یکی ممکن است در هوش منطقی-ریاضی قوی باشد و دیگری در هوش موسیقیایی.
با این فرضیه معلمان و متخصصان تعلیم و تربیت بار سنگینی را به دوش خواهند داشت. اولین وظیفه آنان شناخت استعدادها و توانایی های دانش‌آموزان خود می باشد و قبول این نکته که آنها افرادی منحصر به فرد و بی همتا هستند و در گام دوم متناسب ساختن روش های تدریس با این استعدادهای متنوع می باشد.
این تئوری مورد استفاده‌ی بسیاری از مدارس در آمریکای شمالی و سایر نقاط جهان قرار گرفت و پیامدهای مثبتی را به همراه داشت. البته کسانی هم بودند که از کاربرد این تئوری در مدارس انتقادهای فراوانی نمودند به هر حال تأثیر مثبت این تئوری بر فرآیندهای آموزشی در مدارس به راحتی قابل انکار نیست.
2-3- نظریه های مختلف در ارتباط با هوش
این نظر که انسان دارای توانایی های ذهنی قابل اندازه گیری است، حداقل به کتاب فرانسیس گالتون23 در سال 1869 با عنوان ” نبوغ ارثی ” بر می گردد. نظریه‌ی گالتون مبنی بر اینکه برای توانایی های ذهنی افراد محدویت های متفاوتی وجود دارد، ‌سر آغاز نظریه‌ی روان سنجی جدید در ارتباط با توانایی های ذهنی بود. (پلامین24، 1988)
علاوه بر این، بینه و سیمون معتقد بودند که قبل از طراحی هر گونه برنامه ی درسی، روشی نیاز است تا که بتوان به کمک آن، عملکرد عمومی ذهن دانش‌آموزان را اندازه گیری کند.
براساس این فرض بینه وسیمون آزمونی ساختند که برای اندازه گیری هوش طراحی شده بود. آزمون‌های آنها بر اساس این تعریف بود که در هوش، یک استعداد فکری بنیادی وجود داردکه تغییر یا فقدان آن برای زندگی اهمیت فراوانی دارد. این استعداد فکری، داوری است و یا می توان آن را حس خوب، حس عملی، قریحه و استعداد فکری فرد برای تطیق خویش با محیط نامید. (بینه وسیمون، 1905 )
گام مهم بعدی برای طراحی مقیاس های اندازه گیری هوش در ایالات متحده ی آمریکا برداشته شد و ترمن سردمدار آن بود. برای مدت بیست سال نسخه ای از آزمون بینه و سیمون که در سال 1916 توسط استنفورد اصلاح گردید،‌ وسیله ی اندازه گیری هوش در آمریکا بود ولی به مرور زمان مشخص گردید که آزمون مذکور از جهاتی رضایت بخش نیست. به همین دلیل ترمن و مریل نسخه‌ی تجدید نظر شده‌ی آزمون استنفورد – بینه را به چاپ رساندند. (مریل وترمن25،1973)

دسته بندی : پایان نامه ها

پاسخ دهید